Indringende werken met heel veel verf.
Achter-glasschilderijen van Jef gysen bij galerie De Kunstkamer in Hoogeloon.

Hij maakt van die schilderijen die qua dikte niet veel onder doen voor de grootte. Verf, heel veel olieverf gebruikt Jef Gysen. Portretten, veel naakten, maar ook landschappen waarvoor potten verf zijn gebruikt. Niet te tillen zijn ze. Maar prachtig. Hebben iets weg van het wat oudere werk van Frank Auerbach, een tikje Lucian Freud zelfs en ja - ook de bloemstillevens van Marc Mulders schieten door het hoofd.
Maar de Belg Gysen is een eigenzinnig typetje en is even geleden begonnen met achter-glasschilderingen. Met beeldhouwen ook, maar in Hoogeloon toont hij nu uitsluitend églomisées. Dat was weer eens wat anders; daar houdt hij van, op één dag verschillende technieken beoefenen. Daar blijft het hoofd fris van - en gelijk heeft 'ie.

Maar achter-glasschilderen is een vak apart. Vooral als er geen geld is om glas-in-lood toe te passen, is églomisé een prima en relatief goedkoop alternatief. Het werd en wordt nog altijd veelvuldig toegepast in met name de voormalige Oostbloklanden.
Het vreemde van achter-glasschilderen is dat je 'andersom' werkt. Waar je op doek eerst de achtergrond penseelt en daarna de details maakt, is dat bij églomisé precies andersom.
Dat is voor een schilder -zeker als je zoals Gysen bent opgeleid aan de tamelijk traditionele academie in Antwerpen- knap lastig; die bekende schilderwijze zit nu eenmaal in je kop en om dan compleet anders te gaan schilderen... Gysen (Geel, 169) heeft daar'voor iets bedacht: hij gebruikt heel natte (sterk verdunde) olieverf. Dat stelt hem in staat toch flink wat lagen over elkaar te leggen (zoals hij ook doet in zijn doeken). En verder trekt hij zich eigenlijk van de reguliere achterglas-techniek geen bal aan: hij schildert niet strak, maar op een manier die nauw verwant is aan zijn normale techniek. En dat levert indringende werken op. De figuren (alle schilderijen in Hoogeloon hebben die titel) zijn geschilderd naar model. Staande maar vooral liggende naakten zijn door Gysen trefzeker gepenseeld. Met minimale accenten geeft hij rondingen en schaduwen aan. Bijzonder is verder dat de Vlaming sommige delen weghaalt en vervolgens weer van een nieuwe verflaag voorziet. Dat geeft een prachtig effect en maakt duidelijk dat deze techniek een heel eigen beeldtaal kan opleveren. Daar komt bij dat Gysen heel opvallende formaten gebruikt: zo ongeveer één op vijf, zes. Die langwerpige afmetingen van de glasplaten kaderen de figuren keurig af, maar geven het tegelijkertijd iets beklemmends. Alsof de figuren niet meer wegkunnen, gevangen zitten in die beperkte omgeving.

In een aantal schilderijen heeft Gysen niet alleen àchter, maar ook op het glas geschilderd. Het pleit voor de man dat hij blijft experimenteren, maar het uiteindelijke resultaat nu is minder geslaagd: de verfdelen op het glas ogen zwaar, ondoorzichtig en doen het fragiele van de achterglas-techniek en de transparantie teniet. Maar misschien komt Gysen over een tijdje wel weer met een ander probeersel waarbij wél alles op zijn plaats valt.

Jef Gysen, schilderijen . Galerie De Kunstkamer, Hoofdstraat 49, Hoogeloon.
Open: zat en zon van 13-17 uur Tot 14 februari.

Artikel verschenen in het Eindhovens Dagblad van 29 januari 2011
Tekst : Rob Schoonen